Akademia Planety Energii na Kaszubach – dwa dni w naturze, dwa dni inspiracji
Jak rozpoznać roślinność torfowiska wysokiego i dlaczego takie miejsca zanikają? Co można zaobserwować zimą nad Jeziorem Schodno i rzeką Wdą? Jak opowiadać o energii odnawialnej i bioróżnorodności tak, by poruszyć uczniów i zamienić ciekawość w działanie? Na te i inne pytania szukali odpowiedzi wspólnie nauczyciele, pedagodzy i edukatorzy podczas dwudniowego spotkania na Kaszubach w ramach Akademii Planety Energii.
Tegoroczna Akademia Planety Energii miała wyjątkowy, terenowy charakter – tym razem osoby docenione za wyjątkową realizację programu zostały zaproszone na Kaszuby. Przez dwa dni grupa 20 nauczycielek poznawała wraz z ambasadorami projektu lokalną przyrodę, odwiedzała miejsca ważne dla regionu i rozmawiała o edukacji, która angażuje, porusza i zostaje z uczniami na dłużej.
Dzień 1: przyroda na wyciągnięcie ręki i energia w praktyce
Pierwszy dzień rozpoczął się nad Jeziorem Ostrzyckim, gdzie uczestnicy skupiali się na obserwacji natury i rozmowach o tym, jak wykorzystywać takie doświadczenia podczas zajęć z uczniami. Kolejne godziny upłynęły na wędrówkach i eksplorowaniu kaszubskich krajobrazów. W programie znalazły się m.in. okolice Szymbarku oraz tereny Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Uczestnikom towarzyszył przewodnik Piotr Kowalewski, dzięki czemu każdy punkt programu był nie tylko atrakcją, ale też okazją do uważnej obserwacji i lepszego zrozumienia środowiska.
W Szymbarku, w Centrum Edukacji i Promocji Regionu, nauczyciele odwiedzili miejsca, które w przystępny sposób łączą lokalną historię z elementem zaciekawienia i doświadczenia. Zobaczyli m.in. najdłuższą deskę świata, słynny Dom do Góry Nogami oraz Dom Sybiraka – przestrzeń skłaniającą do refleksji i rozmów o pamięci, tożsamości i historii.
Wdzydzki Park Krajobrazowy stał się z kolei świetnym pretekstem do rozmów o bioróżnorodności. To miejsce, w którym odnotowano 169 gatunków ptaków, 50 gatunków ssaków, a także 36 gatunków ryb i minogów, liczby robią wrażenie i pokazują, jak bogata może być przyroda „tuż obok”, jeśli tylko nauczymy się ją zauważać.
Ważnym punktem dnia była wyprawa do Schodna - serca Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Uczestnicy odwiedzili Żôbińsczich Błoto, użytek ekologiczny obejmujący torfowisko wysokie, oraz poznawali roślinność charakterystyczną dla równin sandrowych, w tym bory sosnowe świeże. Obserwacje stały się punktem wyjścia do rozmów o tym, jak torfowiska powstają, jak się zmieniają, jakie mają znaczenie dla przyrody oraz dlaczego tak ważna jest czynna ochrona tych ekosystemów. W programie znalazły się także okolice Jeziora Schodno i rzeki Wdy. Miejsca zimowych zgromadzeń ptaków, a jednocześnie obszary ważne przyrodniczo, m.in. ze względu na wdzydzką populację troci jeziornej.
Na trasie dzięki zaproszeniu spółki Energa Wytwarzanie, znalazła się także Elektrownia Wodna Bielkowo, ważny punkt na mapie edukacji energetycznej i dobra okazja, by zobaczyć w praktyce i usłyszeć od Pana Aleksandra Zamieli, jak działa wytwarzanie energii z wody. Wizyta stała się też pretekstem do rozmowy o tym, jak łączyć funkcjonowanie infrastruktury z troską o przyrodę. Uczestnicy zwrócili uwagę na rozwiązania wspierające bioróżnorodność, takie jak przepławki dla ryb, które są obecnie budowane przy małych elektrowniach wodnych, a najnowsza powstała przy MEW Skarszów Dolny na rzece Skotawie.
Po intensywnym dniu przyszedł czas na integrację: kulig z pochodniami, a później ognisko i kiełbaski stworzyły przestrzeń do rozmów, wymiany doświadczeń i zwykłego bycia razem. W atmosferze, której często brakuje w codziennym szkolnym tempie.
Dzień 2: ludzie, rozmowy i dobre praktyki
Drugi dzień Akademii miał bardziej warsztatowo-inspiracyjny charakter. W programie znalazły się spotkania online z Ambasadorami i Ekspertami programu: Marzeną Rogalską, Krystianem Hankem oraz Przemysławem Staroniem. Rozmowy dotyczyły m.in. roli nauczyciela jako inspiracji, współpracy na linii rodzic–szkoła oraz tego, jak wspierać młodych ludzi w świadomym poznawaniu świata.
Uczestnicy dzielili się także własnymi doświadczeniami i sprawdzonymi rozwiązaniami, prezentując dobre praktyki, które działają w codziennej pracy z uczniami. Ważną częścią dnia były również warsztaty przygotowane przez Anetę Chmielińską i Annę Ruszczak, skoncentrowane na tym, jak prowadzić zajęcia w sposób angażujący, jak opowiadać o naturze ciekawie oraz jak przekładać inspiracje z APE na konkretne działania w szkole.
- Planeta Energii pokazuje, że edukacja na rzecz ochrony przyrody może zaczynać się bardzo wcześnie i w bardzo naturalny sposób. To projekt, który daje nauczycielom realne wsparcie i przestrzeń do działania — bez wychodzenia poza podstawę programową. Widzimy, że kiedy dzieci uczą się poprzez doświadczenie, ruch i kontakt z otoczeniem, rodzi się w nich prawdziwa troska o środowisko. I właśnie o taką edukację nam chodzi — mądrą, angażującą i sensowną.- opowiedziała Anna Ruszczak.
- Dwa dni pośród kaszubskiego śniegu z 20-tką nauczycieli, którzy potrafią góry przenosić. To był piękny czas, pełen inspiracji, które wiem, że poniosą się dalej! – dodała Aneta Chmielińska.
Akademia, która daje energię do działania
Dwa dni na Kaszubach były dla uczestników nie tylko zbiorem atrakcji, ale przede wszystkim doświadczeniem, które łączy naturę, wiedzę i relacje. Tegoroczna Akademia Planety Energii pokazała, że edukacja może zaczynać się od prostych rzeczy: od obserwacji jeziora, od rozmowy w drodze, od wspólnego ogniska – a kończyć na inspiracjach, które realnie zmieniają sposób pracy z uczniami.
- …My, nauczyciele, mamy wyjątkową możliwość być częścią tej ważnej inicjatywy i edukować młode pokolenia, które w przyszłości będą podejmowały kluczowe decyzje dotyczące środowiska, mając już solidną podbudowę merytoryczną i poczucie odpowiedzialności za świat, w którym żyją. Bardzo ważnym elementem projektu było również zaangażowanie niemal całej społeczności szkolnej oraz ścisła współpraca nauczycieli podczas jego realizacji. … - Opowiedziały nauczycielki: Marzena Bartłomiejczak, Ewa Dziegińska, Paulina Frontczak ze Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Głębokiem.
- … Najbardziej poruszyło mnie poczucie wspólnoty i to, jak naturalnie rodziły się rozmowy, pomysły i inspiracje podczas warsztatów. Planeta Energii umocniła we mnie wiarę we własne możliwości; pokazała, że jeśli naprawdę się chce, to można, a „niemożliwe” często istnieje tylko w naszych głowach. Dała mi też pewność, że działania realizowane w ramach projektu można pięknie i sensownie wplatać w podstawę programową, tworząc edukację żywą, autentyczną i pełną sensu. - Karolina Smaglińska ze Szkoła Podstawowa nr 12 im B. Malinowskiego w Tczewie.
- … Projekt „Planeta Energii” pokazał mi, że edukacja ekologiczna może być ciekawa, twórcza i pełna emocji. Jestem dumna z moich uczniów i wdzięczna za możliwość uczestnictwa w tak wartościowym przedsięwzięciu. To doświadczenie na długo pozostanie w naszej pamięci i z pewnością zaowocuje kolejnymi działaniami na rzecz naszej planety. – Ilona Nowakowska ze Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi w Smólniku.
Podczas spotkania wręczono także symboliczne dyplomy wszystkim nauczycielkom, które znalazły się w gronie wyróżnionych za swoją pracę i zaangażowanie w wyjątkową realizację 14. edycji programu.
Akademia Planety Energii po raz kolejny udowodniła, że to nie tylko program edukacyjny, lecz także przestrzeń spotkań ludzi, którym zależy na mądrej, nowoczesnej edukacji. Takiej, która pomaga młodym lepiej rozumieć świat i uczy odpowiedzialności za przyszłość.