Cyfrowy bliźniak wesprze aktywa wiatrowe Grupy Energa
W Grupie Energa, będącej częścią Grupy ORLEN, coraz więcej spółek wdraża nowoczesne technologie z zakresu sztucznej inteligencji, wspierające transformację energetyczną i podnoszące efektywność zarządzania majątkiem. Kolejnym przykładem jest projekt realizowany przez Energę Wytwarzanie, która tworzy cyfrowego bliźniaka (digital twin) turbiny wiatrowej.
Wykorzystując historyczne dane pomiarowe z własnych farm wiatrowych, doświadczenia eksploatacyjne oraz sygnały z czujników i systemu dystrybucyjnego SCADA, spółka przygotowuje ogólne wirtualne odwzorowanie turbiny wiatrowej. Możliwe do wdrażania na różnych farmach wiatrowych rozwiązanie wykorzystujące technologię AI, umożliwi precyzyjne monitorowanie pracy urządzenia i pełniejszą ocenę jego stanu technicznego. Pozwoli też na podejmowanie trafnych decyzji operacyjnych w czasie rzeczywistym.
Automatyzacja i zaawansowana analityka
Cyfrowy bliźniak turbiny wiatrowej pozwoli prognozować produktywność i awaryjność, m.in. analizując aerodynamikę łopat w warunkach rzeczywistych. Ułatwi także modelowanie obciążeń wiatrowych czy ocenę wpływu ekstremalnych zjawisk pogodowych na poszczególne urządzenia, zwiększając ich bezpieczeństwo. W efekcie zastosowanie sztucznej inteligencji w zarządzaniu tego typu jednostkami OZE nie będzie tylko odtworzeniem parametrów ich pracy, ale stanowić będzie źródło pogłębionej wiedzy na temat złożonych procesów zachodzących w turbinie.
Zintegrowana w projekcie sztuczna inteligencja zidentyfikuje drobne odchylenia w pracy podzespołów czy subtelne anomalie, które trudno jest wykryć tradycyjnymi metodami. Z kolei automatyczne raporty, analizy operacyjne i rekomendacje serwisowe usprawnią codzienną pracę operatorów, zwiększając bezpieczeństwo funkcjonowania farmy wiatrowej oraz pozwalając lepiej zarządzać ryzykiem operacyjnym i kosztami.
Przygotowania do pilotażu
Energa Wytwarzanie planuje pilotażowo zintegrować opracowanego przez siebie cyfrowego bliźniaka z maksymalnie trzema pracującymi turbinami wiatrowymi. Testy pozwolą zweryfikować skuteczność działania wirtualnych modeli oraz ocenić możliwość ich skalowania na kolejne turbiny i farmy wiatrowe. Dzięki temu spółka będzie mogła bezpiecznie i w sposób kontrolowany wdrożyć zaawansowaną technologię, maksymalizując korzyści biznesowe i eksploatacyjne.
Docelowo, integracja cyfrowego modelu turbin z czujnikami pomiarowymi zainstalowanymi na ich poszczególnych elementach oraz z systemem SCADA powinna zapewnić spójny obraz funkcjonowania całej farmy wiatrowej. Ułatwi to monitorowanie zużycia komponentów, szybszą identyfikację nieprawidłowości, ocenę warunków pracy i bardziej efektywne planowanie działań serwisowych. Operatorzy zyskają dzięki temu dostęp do kompleksowej wiedzy o instalacji, co usprawni zarządzanie majątkiem produkcyjnym.
Badania wskazują [1], że wykorzystanie technologii digital twin w obszarze zarządzania farmą wiatrową pozwala istotnie obniżyć koszty operacyjne i konserwacyjne dzięki przejściu na metody utrzymania wykorzystujące wyspecjalizowane prognozy AI. Narzędzia oparte na pulpitach nawigacyjnych mogą jednocześnie zmniejszyć liczbę inspekcji terenowych oraz skrócić czas realizacji napraw.
Cyfrowa elektrociepłownia i sieć dystrybucyjna
Model budowany przez Energę Wytwarzanie to już trzeci cyfrowy bliźniak realizowany w Grupie Energa. W swojej działalności wprowadzają je również spółki Energa Kogeneracja i Energa Operator. Pierwsza tworzy cyfrowy odpowiednik Elektrociepłowni Elbląg, druga zaś - swojej sieci dystrybucyjnej
Cyfrowy bliźniak Elektrociepłowni Elbląg umożliwi przeprowadzanie wirtualnych symulacji funkcjonowania jej zróżnicowanych źródeł wytwórczych w oparciu o dowolnie przyjęte scenariusze. Pozwoli to projektować optymalne pod względem operacyjnym i ekonomicznym harmonogramy pracy jednostek wytwórczych EC Elbląg, zarówno w zakresie pokrycia zapotrzebowania miejskiej sieci ciepłowniczej, jak też produkcji energii elektrycznej.
Cyfrowy bliźniak sieci Energi Operatora będzie z kolei wirtualną reprezentacją infrastruktury dystrybucyjnej, która już teraz obejmuje blisko 200 tys. km linii elektroenergetycznych, ponad 60 tysięcy stacji transformatorowych, a także przeszło 3 miliony liczników zdalnego odczytu. Odwzorowane zostaną właściwości, stan i zachowanie poszczególnych rzeczywistych obiektów, z uwzględnieniem ich otoczenia i wzajemnego oddziaływania, z dokładnością sięgająca od dużych stacji i linii wysokiego napięcia, aż po pojedyncze punkty przyłączenia odbiorców.
Zawsze aktualne wiadomości na temat Energi z Grupy ORLEN znajdziecie na naszych mediach społecznościowych: LinkedIn, Facebook, a także X.
Grupa Energa to jedna z czterech największych grup energetycznych działających w Polsce. Jest czynnie zaangażowana w transformację polskiego sektora energetycznego, rozwijając potencjał źródeł odnawialnych i modernizując swoją sieć dystrybucyjną. Realizuje też inwestycje w bilansujące aktywa niskoemisyjne, które przyczynią się do zwiększenia bezpieczeństwa dostaw energii i stabilnej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
Grupa Energa jest liderem jeśli chodzi o udział OZE w łącznej mocy zainstalowanej wszystkich aktywów wytwórczych – na koniec trzeciego kwartału 2025 roku było to 55 proc. Przez pierwsze trzy kwartały 2025 roku źródła odnawialne Grupy wyprodukowały łącznie ok. 1,1 TWh energii elektrycznej, co stanowiło 46 proc. całej produkcji brutto ze wszystkich źródeł wytwórczych Grupy w tym okresie.
Sieć dystrybucyjna Grupy Energa liczy 200 tys. km i obejmuje swoim zasięgiem ok. ¼ kraju, zasilając ok. 3,4 mln klientów. Aż 1/3 wszystkich OZE działających w Polsce podłączona jest do linii dystrybucyjnych Energi Operatora – to aktywa o łącznej mocy przekraczającej 10 GW. W obszarze dystrybucji Grupa jest też liderem pod względem montażu liczników zdalnego odczytu – na koniec trzeciego kwartału 2025 roku 91 proc. wszystkich odbiorców energii elektrycznej posiadało tego typu urządzenia.
Energa jest częścią Grupy Kapitałowej ORLEN, największej firmy w Europie Środkowo-Wschodniej, prowadzącej działalność na 9 rynkach macierzystych – w Polsce, Czechach, Niemczech, na Litwie, Słowacji, Węgrzech oraz w Kanadzie, Norwegii, Pakistanie i Austrii.
